وێنه و ڤیدیۆ : له چرکه یه کدا 13 چه پڵه لێده دات 

گەنجێکی ئەمریکی توانی ژمارەی پێوانەیی بشکێنێت لە لێدانی چەپڵە بەدەست لەماوەی یەک خوله‌كدا. برایان بیدناریك، گەنجێکی ئەمریکیە توانی ژمارەی پێوانەیی بشکێنێت لە لێدانی چەپڵە لە ماوەی یەک خوله‌كدا، کە توانی 802 چەپڵە لێبدات لە ماوەی یەک خوله‌كدا، کە دەکاتە 13 چەپڵە لە یەک چرکەدا . ئەم گەنجە چاوەروانی ئەوە دەکات ناوی تۆماربکرێت لە تۆماری گینسدا، پێشتر كینت فرینش کە ئەویش هاوڵاتیەکی ئەمریکیە توانی ژمارەی پێوانەیی بشکێنێت لە ساڵی 2003 دا کە 721 چەپڵەی لێدا لە یەک دەقیقەدا.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : دروستکردنی هۆتێلێکی شێوه که شتی له کۆریای باشوور 

دروستکردنی هۆتێلێکی شێوه که شتی به ناوی (سه ن کروز) له (جیۆنگ دۆنگژین) له کۆریای باشوور سه رنجی میدیاکانی جیهانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا، ئه م هۆتێله هه مان شێوه ی دیزاینی که شتی گه شتیاری (کروز) ی هه یه و ژوورو دیزاینی ناوه وه یشی هه مان دیزاینی که شتی ده دات، له دووره وه خه ڵکی واده زانن که شتی یه و له سه ر وشکانی. ژووره کانی ئه م هۆتێله 211 ژووری کابینه یی یه و نرخی هه رشه وێک 60 دۆلاری ئه مه ریکیه

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : ویستی به ڕێگه یه کی سه یر ماده ی هۆشبه ر گوازێته وه 

پۆلیسی فڕۆکه خانه ی (مه درید) له ئیسپانیا، توانیان که سێک ده ستگیر بکه ن که ناوه که ی ئاشکرا نه کراوه وله ووڵاتی (په نه ما)وه هاتبوو، ویستبووی له ناو قاچه ده ستکرده که یدا بڕی 750 گرام ماده ی هۆشبه ری (کۆکاین) بشارێته وه که نرخه که ی 60 هه زار دۆلار بوو. فڕۆکه خانه ی مه درید له ئیسپانیا یه کێکه له فڕۆکه خانه قه ره باڵغه کانی جیهان و ساڵی 2012 پۆلیسی ئه و فڕۆکه خانه یه 2 ته ن ماده ی هۆشبه ری گرتوه، که 461 که س هه ڵیانگرتبوو

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه کانی منداڵێکی ته مه ن 3 به 1200 دۆلار ده فرۆشرێت 

منداڵێکی ته مه ن 3 ساڵان له ناوچه ی لیسته رشێری به ریتانیا به ناوی (ئیریس گره یس)، له کاتێکدا توانای قسه کردنی نیه، به ڵام توانای کێشانی وێنه ی هه یه و له ئێستادا وێنه کانی به 1200 دۆلار ده فرۆشرێن. دایکی ده ڵێت کاتێک وێنه کانی کچه که م که کێشابوونی له ماڵپه ڕی فه یس بووک بڵاوکرده وه جه ماوه رێکی زۆر داوای هاوه ڵیان لێکردم. شایانی باسه وێنه کانی له مه زادێکی شاری له نده ن فرۆشرا به 500 دۆلار بۆ 1200 دۆلار و پاره که ش خرایه کاری خێرخوازی یه وه

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

بزانه گه ڵا (په لک) ی مێو چی سودێکی هه یه 

گەڵا یان پەلكە مێو دەوڵەمەندە بە ڤیتامین و كانزای گرنگ، وزەیەكی كەم لەخۆدەگرێت، بۆ نموونە هەر 5 دانە گەڵای مێو تەنیا 14 كالۆری تێدایە، هەروەها ڤیتامینەكانی A، C، E، K، B2، B3، B6، B9، لەگەڵ ریشاڵ و كانزایەكانی ئاسن، كالسیۆم، مەگنسیۆم، كۆپەر، مەنگەنیز. پەلكە مێو چەندین سوودی تەندروستی هەیە وەكو: چالاكی دژی هەوكردن بۆ نموونە سووككردنی نیشانەكانی هەوكردنی جومگە، كەمكردنەوەی ئاوسانی قاچەكان لەبەر كەمبوونەوەی توانای خوێنهێنەرەكانی قاچ بۆ گەڕاندنەوەی خوێن بۆ دڵ، كەمكردنەوەی قەبارەی خوێنی عادەی قوڕس، راگرتنی سكچوون، سووككردنی سەرئێشە و ئازاری گەدە، سووككردنی نیشانەكانی هەوكردنی دەم بە كەڕوو. خواردنی پەلكە مێو نابێتە هۆی بەرزبوونەوەیەكی كتوپڕی ئاستی شەكری خوێن، بۆیە گونجاوە بۆ نەخۆشانی شەكرە.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : ته ماشای ماڵپه ڕه به ناوبانگه کانی جیهان بکه ن سه ره تا چۆن بوه 

ئێستا له جیهاندا کۆمه ڵێک ماڵپه ڕی به ناوبانگ ده وری کاریگه رده بینن له پێشکه وتن و گۆڕانکاری یه کان، ئه و ماڵپه ڕانه سه ره تا جۆرێک ساده ییان پێوه دیاره وه ک له وێنه کانی خواره وه ده یخه ینه به رچاوی به ڕێزتان، ماڵپه ڕ‌ کانیش ئه مانه ن، گۆگڵ که ساڵی 1996 دامه زراوه و فه یسبووک ساڵی 2004 و یوتیوب ساڵی 2005 و یاهووساڵی 1994 و ویکیپیدیا ساڵی 2001   و تویته ر ساڵی 2006  ئه مازۆن ساڵی 1995 و ئه پڵ ساڵی 1987 و بیبیسی نیوز ساڵی 1997 ماڵپه ڕی دێڵ ساڵی 1996 و ئێم ئێس ئێن ساڵی 1995 و نیویۆرک تایمز ساڵی 1995 و ته له گرافی به ریتانی ساڵی 1994 و بلۆگه ر ساڵی 1999  دامه زراوه.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

ئه و خواردنانه ی ددان سپی ده که نه وه 

1-  سێو و گێزه‌ر و رێواز ئه‌م سه‌وزه‌ و میوانه‌ وه‌ك پاككه‌ره‌وه‌ی سروشتی ددانه‌كان وان، ده‌بنه‌ هۆی زیادكردنی رێژه‌ی به‌رهه‌مهێانی لیك له‌ناو ده‌مدا كه‌ یارمه‌تیده‌ره‌ بۆ له‌وناوبردنی چه‌ندین به‌كتریای زیان به‌خش، هه‌روه‌ها ده‌بنه‌ رێگر له‌ دروستبوونی بۆنی ناخۆشی ده‌م. 2- پرته‌قاڵ و لیمۆ و ئه‌نه‌ناس ئه‌م میوانه‌ش به‌هامان شێوه‌ ده‌بنه‌ هۆی به‌رز بوونه‌وه‌ی رێژه‌ی لیك و دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ بۆنی ده‌م، ئه‌م میوانه‌ (به‌ تایبه‌تی لیمۆ) ده‌وڵه‌مه‌ندن له‌ چه‌ندین جۆری ترشی گه‌ یارمه‌تیده‌رن بۆ سپی راگرتنی ددانه‌كان. 3- سۆده‌ چه‌ندین لێكۆڵینه‌وه‌ی جۆراوجۆر ده‌ریان خستووه‌ كه‌ ئه‌و ده‌رمانی ددان شۆردنانه‌ی سۆدای تێدا بێت كاریگه‌رتره‌ له‌و ده‌رمانانه‌ی كه‌ تێیاندا نیه‌، ده‌شكرێت راسته‌وخۆ سۆدا له‌ بری ده‌رمانی ددان به‌كاربهێنرێت بۆ شۆردنی ددان. 4- شیر و په‌نیر و ماست ئه‌م به‌رهه‌مانه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندن له‌ ترشی لاكتیكدا كه‌ یارمه‌تیده‌ره‌ بۆ پاراستنی ددانه‌كان و به‌هێز راگرتنیان، هه‌روه‌ها پسپۆڕان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كۆكن كه‌ ئه‌م به‌رهه‌مانه‌ جۆرێك پرۆتینی تێدایه‌ كه‌ زۆر گرنگن بۆ به‌هێز راگرتنی ددانه‌كان

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

له به ر دوکه ڵی جگه ره لیژنه کانی په ڕله مانی کوردستان ناتوانن کۆبونه وه بکه ن 

ئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان داوادەكات یاسای ژمارە (٣١)ی ساڵی ٢٠٠٧، كە تایبەتە بە بەرەنگاربوونەوەی جگەرەكێشان جێبەجێبكرێت ‌و دەڵێت "زۆرجار بەهۆی چڕەدو‌وكەڵ و بۆنی جگەرەكێشانەوە ناتوانین لەهەندێ لیژنە دابنیشین و كاری ئاسایی خۆمان ئەنجام بدەین". د.ئەحمەد وەرتی، ئەندامی پەرلەمانی كوردستان نووسراوێكی تایبەتی ئاراستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان كردووە و تێیدا داوا دەكات "لەپێناو پاراستنی گیان و تەندروستیمان لە مەترسییەكانی كێشانی جگەرەو بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و جێبەجێكردنی یاسا، داواكارم كە یاسای ژمارە (٣١) بەتەواوی جێبەجێ بكرێت لە هەموو شوێنەگشتییەكان، بەتایبەت لە پەرلەمانی كوردستان". لەو بارەیەوە تاریق جەوهەر، راوێژكاری راگەیاندنی سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند: "ئەو یاسایە جێبەجێكراوە و كەسانێكیش هەبوون، كە لەسەر پابەندنەبوون بەو یاسایە سزا دراون". گوتیشی: "لە چەند دیاردەیەكی دەگمەن زیاتر نەبووە و لەناو تەلاری پەرلەمانیش لە شوێنی تایبەت نەبێ جگەرە ناكێشرێت". د.ئەحمەد وەرتێ، كە سەرۆكی فراكسیۆنی بزووتنەوەی ئیسلامییە رایگەیاند: "بە بەڵگەوە دەیسەلمێنم كە ئەو دیاردەیە بەشێوەیەكی بەرچاو لە پەرلەماندا هەیە، باشترە ئەوان بێن وەڵامی من بدەنەوە نەك ئەمە رەتبكەنەوە". ئاماژە بەوەش دەكات "تاوەكو ساڵی پار هیچ تابلۆیەك لە پەرلەمان نەبوو كە داوا بكات (جگەرە كێشان قەدەخەیە)، بەڵام بەهۆی فراوانبوونی ئەو دیاردەیە ناچار بوون ئەو تابلۆیە هەڵبواسن". وەرتێ گوتی: "ژمارەیەكی دیكەی پەرلەمانتار هەبوون كە هاوڕابوون لەگەڵ من كە ئەو دیاردەیە لەناو پەرلەمان و شوێنە گشتییەكاندا هەیە، بەڵام ئەگەر چاوەڕوانی كۆبوونەوەی واژووی ئەوانم بكردایە كاتی زۆری دەویست، بۆیە بەتەنیا ئەو نووسراوەم ئاراستەی سەرۆكایەتی كرد". لە خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان یاسای ژمارە (٣١) ی ساڵی ٢٠٠٧ دەرچوو، كە تایبەتە بە بەرەنگاربوونەوەی جگەرەكێشان لە پەرلەمانی كوردستان و دەركردنی ڕێنمایی بۆ جێبەجێكردنی یاساكە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی و ئەنجامدانی هەڵمەتی هۆشیاری بۆ روونكردنەوەی زیانەكانی جگەرەكێشان و هاندانی هاو‌وڵاتیان بۆ دووركەوتنەوە لێی. دەقی نامەکەی د.ئەحمەد وەرتێ بەناوی خوای بەخشندەی میهرەبان بەڕێز / سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان ب / قەدەغەكردنی جگەرەكێشان دوای سڵاوو رێز .. سەرەڕای دەرچوونی یاسای ژمارە (٣١) ی ساڵی ٢٠٠٧ یاسای بەرەنگاربوونەوەی جگەرەكێشان لە پەرلەمانی كوردستان و دەركردنی ڕێنمایی بۆ جێبەجێكردنی یاساكە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی و ئەنجامدانی هەڵمەتی هۆشیاری…

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

ئاهه نگی هاوڕه گه زبازه کان له سعودیه ش ده ستی پێکرد 

دەزگا ئەمنییەكانی سعودییە هەڵدەكوتنە سەر هۆڵێك، كە 80 گەنجی هاوڕەگەزباز سەرقاڵی ئاهەنگگێڕان بوون تێیدا بەبۆنەی هاوسەرگیری دوو گەنجی هاوڕێیان. لەكاتی دەرچوونی مەفرەزەی شەوانی هێزە ئەمنییەكان، توانراوە لە ناوچەی جوعرانە لەناو شاری مەككە، 5 گەنج دەسگیربكرێن، كە لەگەڵ 80 گەنجی دیكە سەرقاڵی سەماو ئاهەنگگێڕان بوون بە بۆنەی هاوسەرگیریی دوو گەنجی كوڕی هاوڕێیانەوە. بەپێی گوتەی پۆلیس، هەمو‌و ئەو گەنجانە پۆشاكی ژنانەیان لەبەركردووە، بەڵام بەهۆی ئەوەی ئەوانی دیكە هەڵاتوون، تەنیا 5یان دەستگیركراون. ئەمە بۆ یەكەمجارە هێزە ئەمنییەكانی سعودییە بە ئاشكرا باس لە دەستگیركردنی هاوڕەگەزبازان لەو وڵاتە بكات

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

چاوپێکه وتنێک له گه ڵ دکتۆره ژیانی گه رده لول 

پرسیار: چۆن خۆت بەخوێنەرەكانمان دەناسێنی؟ نیگار عوسمان: من نیگار عوسمانم، كەسێكی سادە و خاكیم، خەڵكی رۆژهەڵاتم لەشاری بانە لەدایكبووم، خوێندنم لەبەشی ئادابی ئێران تەواوكردووەو دەرچووی پەیمانگای هونەرەجوانەكانی سلێمانیم، یانزە ساڵە دانیشتووی شاری سلێمانیم. لەپاڵ كارە هونەرییەكەمدا دەوامی مامۆستاییم دەكەم، خۆم سەرقاڵ دەكەم لەماڵەوە بەخواردن دروستكردنەوە، چونكە زۆر حەزم لەخواردنی بیانییە. پرسیار: نیشتەجێبوونت لەسلێمانی چی گرنگیەكی هەبوو بۆ نیگار عوسمان؟ نیگار عوسمان: سلێمانی زۆرشتی پێدام و زۆر شتیشی لێ سەندمەوە، فێری ئەوەی كردم كە لەژیاندا موعەقەد نەبم و ئاسایی سەیری بكەم، فێری كردم كە هێز و توانای بەرگریم هەبێت لەسەختیەكانی ژیاندا، بەرچاومی روونكردەوە، فێری كردم كە تەنیابم چۆن نەڕوخێم، زۆر كەسی ئازیزی پێبەخشیم و خۆشەویستی خەڵكی پێبەخشیم، دیدگای هونەری بەرووما كردەوە، بەڵام هەر لەسلێمانی مامۆستاكەمی لێ وەرگرتمەوە، ئەویش هونەرمەندی نەمر تەها كەریمی بوو. پرسیار: پێش ئەوەی لەناو دنیای نواندن خۆت ببینیتەوە، حەزت لە چ بوارێكی دیكە هەبوو؟ نیگار عوسمان: من پێش ئەوەی خولیای هونەربم، حەزم دەكرد وەرزشكارێكی لێهاتووبم، چونكە یاری تایكواندۆم دەكرد، باسی ئەوەش بكەم، كە باوكم هاندەرم بووە لەكارەكانم، چونكە براكەم و كەسوكاری باوكم زۆر بەكارێكی نەشیاویان دەزانی، كە كچ كاری شانۆیی و نواندن بكات، بەڵام باوكم و كاك رەحیمی زەبیحی و كاك تەها زۆر یارمەتیان دەدام، من یەكەم كچ بووم لەشاری بانە چوومە سەر تەختەی شانۆ و زۆر سەختیم بینی. پرسیار: یەكەم كارت كەی بوو؟ نیگار عوسمان: یەكەم ئەزموونی هونەریم لەسەر تەختەی شانۆ لەتەمەنی 16 ساڵیمەوە لەگەڵ هونەرمەندی ئازیز رەحیمی زەبیحی دەستپێكرد، بەشداری چەند كارێكی شانۆیی و كورتەفیلمی سینەمایی و چەند درامایەكم كردووە، هەروەها كاری پشت كامێرا و چەند كارێكی سینەمایی و درامیم كردووە، وەك (دەرهێنەری فیلمی دیكۆمێنتاری، دوو بەرهەمم هەیە، كە یەكێكیان خاوەنی خەڵاتی باشترین فیلمی دیكۆمێنتاری بەناوی ناڵەی دەف، خاوەندی چەند خەڵاتێك و رێزلێنانم لەنواندن و بواری هونەریدا. پرسیار: لەبۆشایی درامای كوردیدا بینەری كوردی پەنا بۆ دراما بیانییەكان دەبات، ئایا كاری دراما و هونەری كوردی نەگەیشتۆتە ئەو ئاستەی بینەری كوردی تێر بكات؟ نیگار عوسمان: هونەری كوردی هێشتا…

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

سوریا، گوله بارانکردنی منداڵێکی ته مه ن 14 ساڵ به به رچاوی دایک و باوکی یه وه  

منداڵێکی ته مه ن 14 ساڵ به ناوی (موحه ممه د قه تا) له شاری (ئه لیپۆ) به به رچاوی دایک و باوکی یه وه له لایه ن گروپێکی ئیسلامی یه وه گوله باران کرا، مه به ستی گوله باران کردنه که شیان بۆ ئه وه گه ڕانده وه که (موحه ممه د) له سه ر شه قامی به رده م ماڵه که یان خه ریکی فۆرشتنی قاوه بوه، ئه و گروپه ش داوای قاوه یان لێکردبوو به به لاش، موحه مه دیش ڕه دی کردبویه وه به به لاش نایدات ته نانه ت به پێغه مبه ریش، ئه وانیش گوله بارانیان کردبوو له کاتێکدا دایک و باوکی له وێ بوون

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : ته نکترین کاتژمێری جیهان دروستکرا 

ته نکترین کاتژمێری جیهان دروستکرا له ماده ی ئیستیل و ئه ستوری یه که ی 0.8 ملیمه تره و له کارتی بانک ته نکتره  و له ماوه ی 10 خوله کدا پاتری یه که ی شه حن ده کرێته وه و بۆ ماوه ی 15 ساڵ به رده وام ده بێت

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

دروستکردنی شۆرتێک توانای شه حنکردنی موبایلی هه یه 

زاناکانی زانکۆی ساوزهامپتۆن له به ریتانیا به هاوکاری کۆمپانیای (ڤۆدافۆن) بۆ خزمه تگوزاری موبایل ، توانیان له ماده یه کی تایبه ت شۆرتی ئافره تان دروستبکه ن، توانای شه حن کرنه وه ی موبایله کانی هه یه، ئه وان ماده یه کیان دروستکردوه که له کاتی جوڵه ی له شی مرۆڤه کان وزه دروست ده کات

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : به په ساپۆرتی (له عابه ) فڕۆکه خانه کانی تورکیای بڕی 

کچێکی ته مه ن 9 ساڵان به ناوی (ئێمیلی هاریس) له کاتی گه شتێکی له گه ڵ خێزنه که یدا بۆ وڵاتی تورکیا و له کاتی گه شتنی بۆ فڕۆکه خانه ی (ئه نتالیا) په ساپۆرتی (له عابه) که ی پیشانی ئه فسه رانی فڕۆکه خانه که دا و ئه وانیش مۆری هاتوویان لێدا و له کاتی گه ڕانه وه شی به هه مان شێوه په ساپۆرته که ی به کارهێناوه. شایانی باسه له وڵاتانی ئه وروپا کاتێک منداڵ (له عابه) ده کرێت مارکێته به ناوبانگه کان، ئه گه ر بیه وێت په ساپۆرت و هه ویه و زۆر شتی بۆ ده ربکرێت هه ربۆخۆشی منداڵه که ، ئه وا ده بێت بڕێک پاره ی زیاتر بدات

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

فه رهادی کێوکه ن له هندستان ببینه 

داشرات مانجی، پیاوێکی وه‌رزێڕ له‌ گوندێکی هێندستانه که‌ ‌ کێوێکی زۆر گه‌وره‌‌ ئه‌و گونده‌ی داشراتی له‌ شار و دیکه‌ی ناوچه‌کان داده‌بڕی و به‌وهۆیه‌وه‌ خه‌ڵکی گونده‌که‌ ناچار بوون بۆ گه‌یشتن به ‌شار له‌ ده‌وری کێوه‌که‌وه‌ تێپه‌ڕن و مه‌ودایه‌کی 70 کیلۆمه‌تری بپێون، به‌ڵام ئه‌گه‌ر کێوه‌که‌ نه‌بوویا ئه‌وا له‌مه‌ودایه‌کی 7 کیلۆمه‌تری ده‌گه‌یشتنه‌ شار. 22 ساڵ پێش ئێستا هاوسه‌ری داشرات تووشی نه‌خۆشییه‌کی سه‌خت ده‌بێت و به‌هۆی نه‌بوونی ڕێگایه‌ک له‌ نێودڵی چیاکه‌ و نه‌بوونی ئۆتۆمبێل ناگاته‌ نه‌خۆشخانه‌ و گیانی له‌ ده‌ست ئه‌دات. خه‌می مه‌رگی هاوسه‌ره‌که‌ی تاڕاده‌یه‌ک کار ده‌کاته‌ ناخی داشرات که‌ هه‌ڵده‌ستێ به‌ هه‌ڵکۆڵینی کێوه‌که‌ و له‌ ماوه‌ی 22 ساڵ  کێوه‌که‌ له‌ بن دێنێ و ڕێگایه‌کی به‌رین و به‌ربڵاو بۆ هاتوچووی ئۆتۆمبێل و خه‌ڵکی گونده‌که‌ دروست ده‌کات، به‌ڵام به‌ ته‌نیا و به‌ بێ یارمه‌تی و ته‌نیا به‌ ته‌ورێکی ده‌ستی خۆی! پانتایی ئه‌و ڕێگایه‌ی داشرات له‌ دڵی کێوه‌که‌ هه‌ڵیکۆڵیوه‌ ده‌گاته‌ 4 مه‌تر و ته‌نانه‌ت لۆریش ده‌توانێت به‌ ئاسانی پێیادا تێپه‌ڕێت. شیاوی ئاماژه‌یه‌ دروست کردنی ئه‌و ڕێگایه‌ بۆ ده‌وڵه‌تی هێندستان ته‌نیا 3 مانگی ده‌خایاند به‌ڵام له‌ ئه‌نجامی که‌م ته‌رخه‌می و گوێنه‌دانی ده‌وڵه‌ت به‌ پێوه‌ ده‌نگدانی پێویستیی خه‌ڵکی ناوچه‌که،‌ ئه‌و پیاوه‌ به‌ ته‌نیای خۆی ڕێگای 70 کیلۆمه‌تری بۆ 7 کیلۆمه‌تر که‌م کرده‌وه‌.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه و ڤیدیۆ : ماوه ی 64 ساڵ فێڵی له ئه مه ریکا کردوه 

پیاوێکی ئۆکرانی به ناوی (مایکڵ کۆرکۆج) که ئێستا ته مه نی 94 ساڵه وله ساڵی 1944 سه رکرده ی (ئێس ئێس ئێڵ ئی دی) نازی یه کان بوه و ده ستی هه بوه له سوتاندنی چه ندان گوند و سوتاندنی ژن و منداڵ و دانیشتوانی گونده کان به ئاگر، ئه و ساڵی 1948 ژنه که ی ده مرێت و ساڵی 1949 له گه ڵ دوو منداڵیدا ڕووده کاته ئه مه ریکا و داوای په ناهه نده یی ده کات، ئه و کات ئه وه بۆ ئه مه ریکیه کان روون ده کاته وه که ده ستی نه بوه له جه نگ و کوشتندا، هه ربۆیه مافی په ناهه نده یی وه رده گرێت، ئێستا دوای 64 ساڵ ئاشکرا ده بێت که درۆی کردوه له گه ڵ ئه مه ریکادا شایانی باسه ئه وانه ی ده ستیان له کوشتن و شه ڕدا هه بێت به پێی یاسایی نێوده وڵه تی مافی داوای په ناهه ده یی نابێت له هیچ جێگه یه کی جیهان

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

بۆ پیاوان، له کاتی خه مباریدا سێکس مه که ن 

زانایانی زانکۆی (پێنسیلڤانیا) له ویلایه ته یه کگرتوه کانی ئه مه ریکا، دوای پشکنینێکی زۆر بۆیان ده رکه وت ئه و پیاوانه ی له کاتی غه م و په ژاره یدا سێکس ده که ن و منداڵ دروست ده که ن، سپێرمی که سی غه مبار هه ڵگری هه مان جینی غه م ده بێت و منداڵه که یان گه شه ی مێشکی ناته واو یاخود توشی نه خۆشی ده روونی ده بێت.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

وێنه : گرانترین ماتۆری جیهان له ولاتی تورکیایه 

پیاوێکی تورکی به ناوی (ته رهان تێلی) به شێوه یه ک عاشقی ماتۆر بوه، ئه و ماتۆڕه که ی کێشێ 318 کیلۆگرامه زۆربه ی (بۆدی) یه که ی به زێڕی زه رد و سپی داپۆشیوه و بایی 1 ملیۆن دۆلار زێڕی پێوه یه. ئه مه ش به گرانترین ماتۆڕی جیهان ئه ژمار ده کرێت و چاوه ڕوان ده کرێت بچێته کتێبی گینیسه وه بۆ پیوانه یی یه کان

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

ئه پڵ خواحافیزی له (گۆگڵ) و به خێرهاتنی (بینگ) ده کات 

گه وره کۆمپانیای ئه پل بڕیاری دا به م زوانه خواحافیزی له گه ڕانی (گۆگڵ) بکات له ئامێره کانی (ئایفۆن و ئایپاد) و له بری ئه و گه ڕانی (بینگ) دابنێت. شایانی باسه گه ڕانی (بینگ) هاوشیوه ی گه ڕانی (گۆگڵ) ه و هه رچه نده ماوه یه کی زۆر له دواوه ی گۆگڵه وه یه، به ڵام ئه م پێکه وه کارکردنه یان له گه ڵ ئه پڵ له وانه یه هاوشێوه ی گۆگڵی لێبێت

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

سودی چه ند توێکڵێک بزانه 

1.    توێكڵی پرته‌قاڵ توێكڵی پرته‌قاڵ 4 ئه‌وه‌نده‌ی میوه‌كه‌ خۆی زیاتر سودی هه‌یه‌ كه‌ پڕه‌ له‌و ڤیتامینانه‌ی دژی شێرپه‌نجه‌ و هه‌ڵئاوسان و شه‌ركره‌ن. توێكڵی پرته‌قاڵ ڕێژه‌ی كۆلستڕۆڵیش له‌له‌شدا كه‌مده‌كاته‌وه‌ و ده‌توانرێت وه‌كو مره‌با بخورێت یاخود بكرێت به‌ چكلێت. 2.    توێكڵی شوتی زانكۆی لۆس ئه‌نجلۆس ده‌ریان خستووه‌ كه‌ ڕێژه‌یه‌كی زۆری پرۆتین له‌ توێكڵی شوتیدا هه‌یه‌ و سوڕی خوێن له‌له‌شدا به‌شێوه‌یه‌كی‌ ڕێكوپێك ڕاده‌گرێت و مولوله‌كانی خوێن ده‌كاته‌وه‌، ئه‌مه‌ش وه‌ك مره‌با بخورێت باشه‌. 3.    توێكڵی پیاز له‌ ده‌ره‌وه‌ی توێكڵی پیاز دژه‌ ئۆكسیدی زیاتر هه‌یه‌ وه‌ك له‌ ڕووه‌كانی ناوه‌وه‌ی. هه‌روه‌ها فشاری خوێن كه‌م ده‌كات و خوێنبه‌ره‌كانیش ده‌كاته‌وه‌ ده‌توانێت بكرێته‌ ناو شۆرباوه‌ و بخورێت.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

کاکه حه مه چۆن باسی ڕه نگی شین ده کات 

محەممەدی حاجی مەحموود، سكرتێری حیزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان، بەشداریی بەرنامەی (گوڵستان)ی تەلەفیزیۆنی رووداوی كردو تێیدا باسی لە هەڵبژاردنی رەنگی شین بۆ حیزبەكەی كرد. محەممەدی حاجی مەحموود دەڵێ، ساڵی 1992 كاتێك بەرەی كوردستانی لە سەڵاحەدین كۆبوونەتەوە بۆ هەڵبژاردنی رەنگەكان، پارتی دیموكراتی كوردستان گوتوویانە دیارە رەنگی زەرد هی ئێمەیە، حیزبی شیوعیش رەنگی سووری بردووەو یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستانیش سەوزی هەڵگرتووە، "ئەوەی مایەوە شینەكە بوو ئێمە هەڵمانگرت". سكرتێری حیزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان ئاماژەی بەوە دا، كە هەر لە منداڵییەوە حەزی لە رەنگی شین بووەو گوتی:"لە منداڵییەوە رەنگی شینم پێ خۆش بووە‌و پێموایە رەنگێكی ئارام بەخشە". هەروەها رەنگی شین-ی بە رەنگێكی گرنگ وەسفكردو گوتی:"ئاڵای نەتەوەیەكگرتووەكان شینە، ئاسمان شینەو دەریا شینە، هەروەها لەرووی پزیشكیشەوە رەنگێكی گونجاوە، چونكە زۆربەی نەخۆشخانەكان رەنگیان شینە". محەممەدی حاجی مەحموود خۆشەویستییەكی ئیجگار زۆری بۆ رەنگی شین هەیەو ئەوەی لای زۆربەی خەڵكی بووەتە جێی پرسیار ئەوەیە، كە بەردەوام بە كراسی شینەوە دەردەكەوێت. خۆیشی دەڵێت "لە شاخ ئەگەر لە خێوەتیش بوومایە ناو خێوەتەكەم دەكردە رەنگی شین

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

له ته مه نی 4 ساڵیه وه هاوسه رگیریان کردوه و ئێستا 91 ساڵن و پێکه وه ن 

ژن و پیاوێکی به ریتانی به ناوه کانی (دیڤۆتید ڕۆن و ئێلێن ئێڤێرسێت) له ناوچه ی (کێنت) ی ئه و ولاته، کاتێک ته مه نیان 4 ساڵان بوه، له لایه ن هه ردوو بنه ماڵه که یانه وه ساڵی 1926 له سه یرانێکدا جلوبه رگی ژن و میردایه تی ده کرێته به ریان و وێنه یان ده گیرێت، پاش 17 ساڵ و ساڵی 1943 له کاتی جه نگی جیهانی دوه م دا هاوسه رگیری ده که ن و تائێستا پێکه وه ن و یادی 70 ساڵه ی ژن و مێردایه تیان ده که نه وه

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

له ترسی گه شتی ناو فڕۆکه 101 کیلۆگرام کێشی خۆی دابه زاند 

ژنێکی به ریتانی به ناوی (سو سۆمپسۆن) ته مه ن 40 ساڵ له ساری (دورهام) ی ئه و ولاته ، به هۆی ئه وه ی کێشی له شی 171 کیلۆگرام بوو، نه یده وێرا گه شت بکات به فڕۆکه بۆ وڵاتان، چونکه جه سته ی گه وره بوو له نێوان کورسی فڕۆکه دا گیری ده خوارد. ئه و هیوایه تێکی زۆری بۆ گه شتکردن هه بوو، بۆیه ناچاربوو له ماوه ی 3 ساڵدا 101 کیلۆگرام کێشی خۆی دابه زێنێت و پاش ماوه یه کی زۆر بۆ یه که م جار له گه ڵ مێردو منداڵه کانی به فڕۆکه گه شتی ئیسپانیا بکات. ئه و ئێستا کێشی له شی 70 کیلۆگرامه و خواردنی ته ندروت ده خوات

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

فلیمی هیوا به م زوانه له سینه ماکانی کوردستان په خش ده کرێت 

فیلمی سینەمایی هیوا، كە باس لەراپەڕینە مەزنەكەی گەلی كورد لەساڵی 1991دەكات بەمزووانە نمایش دەكرێ. سەدار خەلیل، دەرهێنەری ئەو فیلمە گوتی "فیلمی سینەمایی هیوا بەكامێرای رید وێنەی گیراوەو ستافی پشت كامێرا بەریتانین، لەكوردستان كاری وێنەگرتنی بۆ كراوە و نزیكەی 300 كۆمبارسی هەیە". چەندین ئەكتەری كورد بەشدارییان لەو فیلمەدا كردووە، لەوانەش عومەر دڵپاك، نزار سەلامی، ژیان ئیبراهیم، كاوە قادر و سۆلین دڵپاك. وا بڕیارە بەمزووانە فیلمەكە لە ستی سینەما لە شاری سلێمانی نمایش بكرێ

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

جه لیل زه نگه نه به یه کجاری وازی له گه رده لول هێنا 

جه‌لیل زه‌نگه‌نه‌ ده‌رهێنه‌ر ئاشكرایكرد چیتر به‌شی‌ نوێی‌ زنجیره‌ درامای‌ گه‌رده‌لول به‌رهه‌مناهێنێت و كارده‌كات بۆ به‌رهه‌مهێنانی‌ فیلمێكی‌ سینه‌مایی له‌سه‌ر داستانی‌ قه‌ڵای‌ دمدم. جه‌لیل زه‌نگه‌نه‌ له‌ لێدوانێكدا وتی" دوای ئه‌وه‌ی ده‌ ساڵی رابردوو سه‌رقاڵی به‌رهه‌م هێنانی درامای گه‌رده‌لولی 1-2-3 بوین بڕیار بوو وه‌ك خۆم وتبوم به‌شی 4- 5 ده‌كه‌م به‌ڵام  سارد بومه‌وه‌ به‌ هه‌ر هۆیه‌كی تایبه‌ت بێت ئه‌و كاره‌ ناكه‌م". هه‌روه‌ها وتی فیلمێكی‌ نوێی سینه‌مایی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ به‌ناوی‌ داستانی "شۆرشی قه‌ڵای‌ دم دم"و ماوه‌ی 12 ساڵه‌ كاری‌ له‌ سه‌ر ده‌كات. رونیشیكرده‌وه‌ "بۆ یه‌ پێشتر  من ئه‌م كاره‌شم نه‌كرد ته‌نها هۆكار نه‌بونی سه‌رچاوه‌ی پێوست بوو بۆ ئه‌م داستانه‌  به‌ڵام له‌ ئێستادا دوای ده‌ستكه‌وتنی سه‌رچاوه‌ی زیاتر كار بۆ دارشتنه‌وه‌ی ئه‌و سیناریۆ گه‌وره‌یه‌ ده‌كه‌م كه‌ بۆ ئه‌م كاره‌ كردووه‌". ده‌رباره‌ی ناوه‌رۆكی كاره‌كه‌، زه‌نگه‌نه‌ وتی "سه‌ره‌تا من بۆ ئه‌م فلمه‌ سینه‌ماییه‌م ناو ناوه‌ داستانی "شۆرشی قه‌لای دم دم" له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌ هه‌رشوێنێك كورد هه‌ناسه‌یه‌كی خۆی هه‌لمژیبێت ئه‌و داگیر كه‌رانه‌ نه‌یان هێشتووه‌ سه‌ركوتیان كردووه‌،  وه‌ك ده‌شزانین شۆرشی قه‌ڵای دم دم  یه‌كێكه‌ له‌ شۆرشه‌ ناسراوه‌كانی كورد كه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی (خانی له‌پ زێرین) له‌ ساڵی 1806 بریاری ئه‌وه‌یاندا تا دوا دڵۆپ ئه‌و قه‌ڵایه‌ جێ‌ نه‌هێڵدرێت  و پێده‌چێت له‌ روی زمانه‌وانیه‌وه‌ تێكه‌ڵه‌یه‌ك بێت له‌ دیالێكته‌كان". زه‌نگه‌نه‌ ده‌ڵێت  "بۆ ئه‌م كاره‌ له‌ئێستادا كۆمپانیایه‌ك خه‌ریكه‌ دێته‌ پێشه‌وه‌ بۆ به‌رهه‌م هێنانی و  ئه‌م كاره‌ له‌ روی سیناریۆ و  ته‌كنیك به‌شداری هونه‌رمه‌ندان كارێكی زۆر  گه‌وره‌یه‌و ئه‌توانم بڵێم تا ئێستا كاری وا نه‌كراوه‌ له‌ كوردستان". زه‌نگه‌نه‌ رونیكرده‌وه‌ ئه‌م كاره‌ دوور له‌سیاسه‌ت ده‌بێت‌و كارێكی‌ كوردانه‌ ده‌بێت‌و ئایدیای‌ كاره‌كه‌ش خزمه‌تكردنه‌ به‌گه‌لی‌ كوردستان. ده‌رباره‌ی ره‌خنه‌كانی سه‌ر گه‌رده‌لول وتی  "من ده‌ڵێم به‌ ره‌خنه‌ هه‌میشه‌ پێش ده‌كه‌وین گه‌وره‌ ده‌بین من هه‌موو به‌شێكی گه‌رده‌لول كراوه‌ روبه‌روی ره‌خنه‌ بومه‌ته‌وه‌ به‌ڵام هه‌ندی كه‌س راهاتوو و بریاریان داوه‌ پێش ئه‌وه‌ی كاره‌كه‌ بگاته‌ كۆتای ره‌خنه‌ بگرێت له‌ چ شوێنێك بوو له‌ سه‌ره‌تایی  دراما ، كه‌ هێشتا 4 زنجیره‌ی په‌خش نه‌كراوه‌ ره‌خنه‌ بگیرێت؟ ئه‌وه‌ وه‌ڵامێكی باش  ده‌بێت بو ئه‌و كه‌سانه‌ س - ئێن ئاڕتی 2

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

بزانه قه یسی چی سودێکی هه یه 

قەیسی بەهایەكی خۆراكی بەرزی هەیە بەوەی كە كالۆری كەم و رێژەیەكی بەرز لە ماددە خۆراكییە گرنگەكان لەخۆدەگرێت بەتایبەتی ڤیتامین A، بۆ نموونە خواردنی سێ دانە قەیسی قەبارە مام ناوەندی نزیكەی 50% ی پێویستی رۆژانەی ئەم ڤیتامینە دابین دەكات. وەكو سێو و پرتەقال، قەیسی بە رەنگە پرتەقالییە گەشەكەیەوە هاوبەشە بە چەندین ماددەی دژەئۆكسان كە بایەخی تەندروستی زۆریان هەیە لەگەڵ رێژە نزمەكەی وزە، بۆ نموونە یەك دانە قەیسی تەنیا 16 كالۆری بە لەش دەدات. پێكهاتە گرنگەكانی قەیسی بریتین لە: ڤیتامینەكانی A، C، E، لەگەڵ كانزایەكانی پۆتاسیۆم، ئاسن، هەروەها ریشاڵ، لەگەڵ بیتا كارۆتین و لایكۆپێن Lycopene كە سیفەتی دژەئۆكسانیان هەیە. سوودە تەندروستییەكانی قەیسی بریتین لە: بەهێزكردنی توانای بینین، خۆپاراستن لە تووشبوون بە نەخۆشی دڵ، بەهێزكردنی سیستمی بەرگری لەش، یارمەتیدانی كرداری هەرسكردنی خۆراك و رێگرتن لە تووشبوون بە قەبزی. قەیسی وشككراویش بەهایەكی خۆراكی باشی هەیە.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

فه توایه ک له هه رێم له باره ی منداڵ له باربردن 

لیژنه‌ی باڵای فه‌توای هه‌رێم، وه‌ڵامی پرسیارێكی شه‌رعی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ده‌داته‌وه‌، كه‌له‌ باره‌ی منداڵ له‌باربردنه‌وه‌ ده‌پرسێت،  زۆر جار له‌ حاڵه‌تی دوو گیانی دایكدا به‌هۆی ئامێره‌كانی پشكنین ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ كۆرپه‌له‌ دووچاری كۆمه‌ڵێك نه‌خۆشی بووه‌ وه‌ك: "ته‌لا سیما، دڵ كونی، تشوهاتي خلقي" كه‌له‌ دایك بوونی منداڵه‌كه‌ به‌مشێوه‌یه‌ ده‌بێته‌ هۆی هه‌ڕه‌شه‌ له‌ سه‌ر ژیانی دایك‌و كۆمه‌ڵگا، ئایا حوكمی شه‌رعی له‌م حاڵه‌تانه‌دا جیه‌؟ لای خۆشیه‌وه‌، مه‌لا ئیدریس ژاڵه‌یی، وته‌بێژی لقی گه‌رمیانی یه‌كێتی زانیانی ئایینی ئیسلامی له‌ كوردستان، له‌سه‌ر په‌یجی تایبه‌تی خۆی، ئاشكرایده‌كات: كه‌ پرسیارێكی شه‌رعی له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی ئه‌ندروستی به‌ نوسراویان ژماره‌  (8517) لــــه‌ 2013/5/22، ئاراسته‌ی لیژنه‌ی باڵای فه‌توای هه‌رێمی كوردستان كراوه‌ سه‌باره‌ت به‌و پرسیاره‌ی سه‌ره‌وه‌، له‌وباره‌یه‌وه‌، ناوبراو، ده‌ڵێت: "دوایی تاوتوێكردنی بابه‌ته‌كه‌، له‌ كۆبوونه‌وه‌ی رۆژی 2013/6/4، به‌ڕای زۆرینه‌ی ئه‌ندامه‌كانی‌و به‌ سوود وه‌رگرتن له‌ رای زانایانی فیقهی ئیسلامی‌و خانه‌ی فه‌تواكانی جیهانی ئیسلامی ئه‌م فه‌تواییه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌ركرد: له‌بارچون دوو شێوه‌ی هه‌یه‌: یه‌كه‌م: له‌بارچونی ئاسایی (الاجهاض التلقائي) ته‌نها به‌وجۆره‌ له‌بارچونه‌ ده‌ڵێن كه‌ له‌خۆوه‌ ڕووئه‌دات‌و ده‌ستی كه‌سی تیا نییه‌، ئه‌م به‌شه‌ ده‌سته‌ڵاتی مرۆڤی تیا نییه‌. دووهه‌م: به‌گشت جۆره‌كانی تر ده‌ڵێن له‌ (باربردن)، چونكه‌ خۆویسته‌و به‌ده‌ستی خه‌ڵكانی تریش ئه‌نجام ده‌درێت، ئه‌م جۆره‌ له‌باربردنه‌ ئه‌كرێت به‌ دوو به‌شه‌وه‌: به‌شی یه‌كه‌م: پێش گیان له‌به‌راكردن (قبل نفخ الروح). به‌شی دووهه‌م: دوای گیان له‌به‌راكردن (بعد نفخ الروح). به‌شی یه‌كه‌م: پێش گیان له‌به‌راكردن (قبل نفخ الروح) زانایانی فیقهی ئیسلامی له‌م باره‌وه‌ دوو ڕای جیاوازیان هه‌یه‌: رای یه‌كه‌م: جه‌ماوه‌ری زانایان رێگه‌یان داوه‌ به‌له‌باربردنی (اجهاض) كۆرپه‌له‌ پێش ئه‌وه‌ی گیان بكرێت به‌به‌ریا، ئه‌گه‌ر هۆكارێكی دروست‌و ره‌واو پێویست هاته‌ پێشه‌وه‌ وه‌كو له‌ حاشیه‌ی (ابن عابدین 3/ 176) هاتووه‌: هل يباح الاسقاط بعد الحمل؟ نعم يباح مالم يتخلق منه شي‌و، ولن يكون ذلك الا بعد مائة وعشرين يوما، وهذا يقتضي أنهم أرادوا بالتخليق نفخ الروح، والا فهو غلط، لأنَّ التخليق يتحقق بالمشاهدة قبل هذه المدة. رای دووهه‌م: ئیمامی غه‌زالی له‌ شافعییه‌كان‌و هه‌ندێ له‌ حه‌نه‌فییه‌كان‌و مالكییه‌كان‌و زاهیریه‌كان ڕایان وایه‌: له‌باربردن حه‌رامه‌و قه‌ده‌غه‌یه‌و ڕێگه‌ پێدراو نییه‌، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و كۆرپه‌له‌ له‌قۆناغه‌كانی سه‌ره‌تای ژیانیشیدابێت، واته‌…

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

ئه نجامه به رایی یه کانی هه ڵبژاردنی سه رۆکایه تی ئێران 

حه‌سه‌ن عه‌لی نووری، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی هه‌ڵبژاردنه‌کانی وه‌زاره‌تی ناوخۆی ئێران ڕایگه‌یاند: له‌ ئه‌نجامی ژماردنی ده‌نگه‌کانی 5876 بنکه‌ی ده‌نگدان 3 میلیۆن و 24 هه‌زار و 434 ده‌نگ ژمێردراوه‌ که‌ له‌و ڕێژه‌یه‌ 2 میلیۆن و 927 هه‌زار و 547ی دروست بووه‌ و دیکه‌ی ده‌نگه‌کان به‌ هۆی نه‌بوونی مه‌رجه‌ پێویسته‌کان به‌تاڵ ڕاگه‌یێندراوه‌. به‌م پێیه‌ نوێنێترین ئه‌نجامی ژمارده‌ی ده‌نگه‌کان به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: 1- حه‌سه‌ن ڕۆحانی 1میلیۆن و 459 هه‌زار و 998 ده‌نگ 2- محه‌مه‌د باقر قاڵیباف 487 هه‌زار و 549 ده‌نگ 3- سه‌عید جه‌لیلی 383 هه‌زار و 820 ده‌نگ 4- موحسن ڕه‌زایی 383 هه‌زار و 489 ده‌نگ 5- عه‌لی ئه‌کبه‌ر ولایه‌تی 174 هه‌زار و 494 ده‌نگ 6- سه‌یید محه‌مه‌د غه‌ره‌زی 38 هه‌زار و 197 ده‌نگ

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

چه ند سودێکی گرنگی بامێ بزانه 

بامێ سه‌وزه‌یه‌کی جیهانییه‌‌و به‌ شێوه‌یه‌کی زۆر به‌کارده‌هێنرێت. به‌ سووده‌ زۆره‌کانی له‌ سه‌وزه‌و خۆراکه‌کانی تر جیا ده‌کرێته‌وه.‌ نیشتمانی سه‌ره‌کی بامێ باکوری ئه‌فریقاو خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته‌ نزیکه‌ی 3500 ساڵ له‌مه‌وپیَش له‌ ئیتیوپیا دۆزراوه‌ته‌وه‌و به‌لای میسرییه‌ کۆنه‌کانیشه‌وه‌ تامێکی خۆشی هه‌بووه‌، دواتر له‌ ڕیَگه‌ی بازرگانییه‌وه‌ بۆ ئه‌مریکاو ئه‌وروپا گواستراوه‌ته‌وه‌. سووده‌کانی:- 1. هه‌رچه‌نده‌ بڕێکی که‌م کالۆری تێدایه‌، به‌ڵام ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌ ڤیتامینه‌ هه‌مه‌ جۆره‌کان له‌وانه‌ ڤتامینه‌کانی (A, Thiamin, B6, C ،ڕیبۆڤلافین،کالیسیۆم،زینک ،ڕیشاڵ) هه‌روه‌ها بامێ به‌زۆری بۆ ئافره‌تی دووگیان زۆر باشه‌ . 2. به‌ هۆی بوونی ماده لینج و ڕیشاڵییه‌کان تێیدا یارمه‌تیده‌رێکی باش ده‌بێت بۆ ڕێکخستنی شه‌کری خوێن و ئاسانکردنی کاری مژینی شه‌کر له‌ ریخۆڵه‌ بچکۆله‌وه‌. 3. ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی جه‌سته‌ له‌ کۆلیسترۆڵ و ماده‌ تۆکسینه‌ زیانبه‌خشه‌کان پاکبکاته‌وه‌و یارمه‌تی زۆر خواردنه‌وه‌ی ئاو ده‌دات. 4. خواردنێکی زۆر باشه‌ بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت کێشیان دابه‌ز‌ێنن به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر ئاگرێکی کز لێبنرێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌رگری له‌ پێکهاته‌کانی بکرێت. 5. یه‌کێکی تر له‌ سووده‌ زۆره‌کانی ئه‌وه‌یه ‌یارمه‌تی به‌هێزبوونی قژده‌دات،بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش بامێکه‌ له‌ ئاودا ده‌کوڵێنین تا ئاوه‌که‌ی به‌ته‌واوه‌تی لینج ده‌بێت دواتر چه‌ند دڵۆپه‌یه‌ک ئاوی لیمۆی تێبکه‌و سه‌ری پێبشۆ. 6. تۆوه‌کانی بامێ ڕێژه‌یه‌کی چاک پرۆتینی تێدایه‌ و ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌ ترشی ئه‌مینی .

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌

بزانه شه ربه تی سێو چی سودێکی هه یه 

تا ئێستا كه‌من ئه‌و میوه‌ و سه‌وزانه‌ی كه‌ هێنده‌ی سێو و شه‌ربه‌ته‌كه‌یان هێنده‌ی سێو سوودیان هه‌بێت، هه‌روه‌كو ده‌زانین خواردنی سێوێك ڕۆژانه‌ سوودیكی زۆری ده‌بێت بۆ ته‌ندروستیمان به‌ڵام ئه‌گه‌ر بكرێت به‌ شه‌ربه‌ت ئه‌وا منداڵی بچووكیش ده‌توانێت سوودی لێوه‌ربگیرێت. لێكۆڵه‌ره‌وان له‌ زانكۆی (Massachusetts Lowell) ڕایده‌گه‌یه‌نن شه‌ربه‌تی سێو به‌هه‌موو جۆره‌كانیه‌وه‌ بڕێكی زۆری له‌ ڤیتامینه‌كان و دژه‌ئۆكسیده‌كانی‌ تێدایه‌، به‌تایبه‌تی ڤیتامین سی كه‌ به‌هۆی بڕه‌ زۆره‌یه‌كه‌وه‌ ده‌توانرێت وه‌كو چاره‌سه‌رێكی سروشتی بۆ نه‌خۆشییه‌ وه‌رزییه‌كان به‌كاربهێنرێت و سیسته‌می به‌رگری به‌هێز بكات . هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌و بڕه‌ زۆره‌ی دژه‌ ئۆكسید كه‌ تێیدایه‌، ده‌توانرێت به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ به‌كاری بهێنن كه‌ ڕاهێنانی وه‌رزشی ده‌كه‌ن، چونكه‌ له‌ كاتی ئه‌نجامدانی ڕاهێنانه‌ وه‌رزشییه‌كاندا له‌ش ده‌ جار زیاتر مادده‌ ئۆكسیدییه‌كان ده‌رده‌كات كه‌ ئه‌مانه‌ش زیانیان هه‌یه‌ به‌تایبه‌تی بۆ نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ بۆیه‌ خواردنه‌وه‌ی شه‌ربه‌تی سێو بڕی پێویست له‌ دژه‌ئۆكسید به‌ له‌ش ده‌به‌خشێت. هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ بڕێكی زۆر كه‌م له‌ كالۆری تێدایه‌ بۆیه‌ نابێته‌هۆی قه‌ڵه‌وبوون و بۆ كۆلیسترۆڵیش باشه‌. هه‌روه‌ها شه‌ربه‌تی سێو ده‌بێته‌هۆی نه‌هێشتنی ده‌ركه‌وتنی له‌بیرچوونه‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی تووشبوون به‌نه‌خۆشی زه‌هایمه‌ر، هه‌روه‌ها ده‌ڵێن بڕێكی زۆر له‌ ڕیشاڵی تێدایه‌ به‌تایبه‌تی كاتێك به‌ توێكڵه‌وه‌ شه‌ربه‌ته‌كه‌ دروست ده‌كرێت، چونكه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ ئه‌و شه‌ربه‌تانه‌ی كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی بازرگانی ده‌فرۆشرێن به‌هۆی تێپه‌ڕبوونی به‌ چه‌ند فیلته‌رێكدا بڕێكی كه‌م له‌ ڕیشاڵی تێدا ده‌مێنێته‌وه‌ و بۆیه‌ ڕایده‌گه‌یه‌نن كه‌ وا باشتره‌ له‌ماڵه‌وه‌ شه‌ربه‌تی سێو دروست بكرێت.

زیاتر بخوێنه‌ره‌وه‌